"Vergaet neet te laeve, vergeat neet te lache”: wat de vastelaovend ons leert over het leven en verbinden
LIMBURG - Op heel veel plekken in Limburg is het weer zo ver. En stiekem waren we daar de afgelopen weken ook al mee bezig: de winterdip trekt langzaam weg, wat kriebels in de buik, dozen en spullen weer van de zolder halen. Onze spotify speellijst krijgt even wat andere voorkeuren en nét wat vaker dan normaal appen we met onze vrienden en maken grootste plannen.
Dit jaar - half februari - ruikt de lucht op veel plekken in de stad naar het vet van friet (met zoervleis natuurlijk) of een andere snack. Spuitbussen, schmink, bier en een combinatie van wat andere, iets minder plezierige luchtjes, die samen hangen met plakkerige vloeren en muffe lucht. Overal op straat is het rumoeriger, drukker, kleurrijker. Chaotisch zou je het wel kunnen noemen, maar op een positieve manier met een vrolijk tintje.
Carnaval
Wie denkt dat carnaval alleen draait om bier en feesten, ziet slechts de oppervlakte. Want van buitenaf lijkt dit misschien zo. Maar carnaval is meer dan een paar dagen losgaan. Achter het feesten en het feestgedruis - dat je ziet als je er minder bekend mee bent - leeft een wereld van tradities, verbondenheid, kleur en het gevoel dat je samen iets viert dat groter is dan jezelf.
Verbondenheid
De straten van Limburg zijn gekleurd, rommelig en vol mensen met maskers en glimmende kostuums. Een moeder tilt haar kind op haar schouders, zodat hij over de menigte heen kan kijken. Terwijl een groep vrienden zich in een polonaise wringt en luidkeels zingt alsof de wereld buiten het dorp even ophoudt te bestaan. Er wordt gekletst over van alles en nog wat, met mensen die je normaal alleen even gedag zegt. Je drinkt samen of zingt uit volle borst mee. Tussen al dat lachen en zingen, voel je een subtiele verbondenheid ontstaan, alsof iedereen diezelfde herinneringen en vreugde deelt.
Magie
En dat is de magie van traditie. Liedjes die je van kinds af aan kent, gebruiken die generaties dragen en momenten die elk jaar opnieuw terugkomen. Het maakt niet uit hoe oud je bent, wat je doet of waar je vandaan komt: voor drie dagen zijn we allemaal verbonden door hetzelfde ritueel. Het ritueel van het leven te vieren en plezier te maken. We hebben allemaal onze vaste gewoonten om ons voor te bereiden op dit feest. En als het dan eindelijk zover is, ademen we dezelfde muziek in, voelen dezelfde opwinding in ons lijf en lachen samen. Geen moeilijke gesprekken over politieke voorkeur, mogelijke oorlogen, het klimaat of de problemen van de wereld. Hier in het nu zijn en samen zijn, elk jaar weer, met vaste gewoonten. Het is een ritueel dat je van jongs af leert kennen.
Waardevol
En volgens Evelien, brengt dit naast de magie van tradities ook iets heel anders waardevols. Het leert je dat verbinding niet altijd grote gebaren of diepgaande gesprekken nodig heeft. Soms zit het in de simpele dingen: een frietje delen, een hand op een schouder in de polonaise, een dom dansje dat nét uit de maat is met een vreemde, samen wachten op de start van de optocht. Of een glimlach die langer blijft dan de chaos om je heen.
Vrijheid, identiteit en verbondenheid
Deze momenten maken dat je mag zijn wie je bent of wie je even durft te zijn. Dit klinkt misschien gek om zo uit te spreken, want tijdens de "vastelaovend" denk je daar niet bij na. Maar psychologisch gezien, oefenen we tijdens deze dagen met vrijheid, identiteit en sociale verbondenheid. Zo voelt het natuurlijk niet, maar ergens is het dat wel. Zijn wie je wil zijn - vrijheid en identiteit - samen met anderen - verbondenheid. En laten we eerlijk zijn: het voelt vooral gewoon als thuiskomen in jezelf én bij elkaar. Elk jaar opnieuw, terug naar de "roots".
Tijdloos ritueel
En misschien juist ook door dat samenkomen, de tradities en de verbinding voelt het alsof het zo tijdloos is. Drie dagen lang worden tradities levend gehouden, oude liedjes gezongen en oude "gebruiken" herhaald. Het is een terugkeer naar eenvoud, naar momenten waarin plezier en samenzijn belangrijker zijn dan alles wat normaal druk of ingewikkeld maakt. Je ademt de vrijheid letterlijk in en voelt de spanning van het dagelijkse leven langzaam wegebben.
Misschien merk je wel dat dit loslaten en opladen iets blijvends achterlaat. Een herinnering aan hoe het voelt om écht aanwezig te zijn, samen, zonder oordeel. Carnaval is meer dan bier, meer dan dansen. Het is een ritueel dat ons leert wat plezier, verbinding en vrijheid werkelijk betekenen.
Misschien is het daardoor juist zo intens. Je bent aanwezig, echt aanwezig. En tegelijk verbonden met iedereen om je heen. Het is thuiskomen, terugkeren naar iets wat je altijd hebt gekend, maar soms even vergeet.
Laeve
Óf zoals Rampetempo en Jan van CEP zo mooi zeggen: 'Vergaet neet te laeve, vergeat neet te lache.'
En Beppie Kraft vult mooi aan: 'Sjoen is ut laeve, zolang de luj mer leef en vrundelik zeen, dus blief mer laank genete en vier ut laeve.'
Allemaal een heel fijne vastelaovend.
ALAAF!
Chronisch Geluk
Evelien schrijft onder het motto "Zoektocht naar Chronisch Geluk", over thema's die haar raken én waarmee zij in haar praktijk te maken krijgt. Zoals acceptatie, rouw, psychologie, geluk en gezondheid.
Zij werkt met mensen met langdurige gezondheidsklachten en beperkingen, vanuit haar overtuiging dat geluk niet alleen mogelijk is. Maar ook dat je daarin meer in handen hebt dan je soms denkt.
Nieuwsgierig naar meer? Bekijk de webpagina www.chronischgeluk.com, voor meer informatie, nieuwe inzichten, tips en herkenning.
